Thuốc xịt hen là phương pháp điều trị phổ biến và hiệu quả trong kiểm soát hen phế quản. Tuy nhiên, nhiều người bệnh - cả người lớn lẫn trẻ em - vẫn chưa thực hiện đúng kỹ thuật hít thuốc, khiến hiệu quả điều trị bị giảm sút. Hít đúng không chỉ là “xịt cho xong”, mà là cả một quy trình đòi hỏi sự chính xác và kiên nhẫn. Bài viết này giúp người bệnh hiểu rõ lý do cần hít đúng kỹ thuật, các bước cụ thể và hệ quả nếu thực hiện sai.
1. Vì sao kỹ thuật hít thuốc lại quan trọng?
Nhiều nghiên cứu cho thấy hơn 70% người bệnh hen sử dụng sai kỹ thuật khi dùng thuốc xịt, khiến lượng thuốc vào phổi không đủ, dẫn đến kiểm soát kém, tăng nguy cơ cơn hen cấp và phải nhập viện.
Nếu hít sai cách:
- Thuốc không vào được phổi, mà đọng lại ở miệng, họng hoặc bị nuốt vào dạ dày.
- Tăng tác dụng phụ toàn thân (đặc biệt với corticoid).
- Gây hiểu lầm rằng thuốc "không hiệu quả", dẫn đến tự ý tăng liều hoặc bỏ thuốc.

2. Các loại thuốc xịt hen phổ biến và kỹ thuật sử dụng
a. Bình xịt định liều (MDI - Metered Dose Inhaler)
Là loại phổ biến nhất, thường cần phối hợp với buồng đệm nếu dùng cho trẻ nhỏ.
Các bước sử dụng đúng:
- Lắc kỹ bình thuốc.
- Thở ra hoàn toàn.
- Đưa đầu ngậm vào miệng, ngậm kín môi quanh miệng xịt.
- Bóp bình và hít sâu, chậm, đều cùng lúc.
Nín thở 5 - 10 giây, sau đó thở ra từ từ.
Nếu cần xịt liều tiếp theo, chờ khoảng 30 giây - 1 phút.
Lưu ý: Với trẻ nhỏ, nên sử dụng buồng đệm (spacer) và mặt nạ chuyên dụng để đảm bảo thuốc vào phổi hiệu quả hơn.
b. Thuốc bột hít (DPI - Dry Powder Inhaler)
Ví dụ: Turbuhaler, Diskus… không cần lắc trước khi dùng, không dùng buồng đệm.
Các bước sử dụng đúng:
- Xoay/chuẩn bị liều theo hướng dẫn từng loại.
- Thở ra hoàn toàn (không thở vào thiết bị).
- Đặt thiết bị vào miệng, hít sâu và nhanh bằng lực hút mạnh.
- Nín thở 5 - 10 giây, sau đó thở ra chậm.
- Đóng nắp sau khi dùng.
Lưu ý: Không để thiết bị ẩm, không thổi ngược vào dụng cụ.
3. Dấu hiệu cho thấy đang hít sai cách
Vẫn thường xuyên lên cơn hen dù dùng thuốc đều.
Có cảm giác thuốc đọng ở họng, gây khô miệng, khàn tiếng.
Không cảm nhận được thuốc “vào phổi”.
Bị ho ngay sau khi xịt thuốc.
Không có cải thiện sau 1 - 2 tuần điều trị kiểm soát.
4. Hướng dẫn kiểm tra và điều chỉnh kỹ thuật
Nên được huấn luyện kỹ thuật hít thuốc ngay từ khi bắt đầu điều trị.
Tái kiểm tra kỹ thuật định kỳ, đặc biệt ở trẻ em, người cao tuổi hoặc người có bệnh lý thần kinh, nhận thức.
Sử dụng gương hoặc nhờ nhân viên y tế quan sát kỹ thuật để điều chỉnh.
5. Vai trò của buồng đệm (spacer)
Với bệnh nhân gặp khó khăn trong việc phối hợp hít và bóp xịt cùng lúc (đặc biệt là trẻ nhỏ), buồng đệm giúp:
- Làm chậm tốc độ phun thuốc, giúp hít vào dễ hơn.
- Giảm lượng thuốc đọng ở miệng - họng.
- Tăng hiệu quả thuốc vào phổi.
Hít thuốc xịt hen đúng cách là điều kiện tiên quyết để kiểm soát tốt bệnh hen phế quản. Đừng để việc điều trị trở nên kém hiệu quả chỉ vì “xịt sai cách”. Người bệnh, phụ huynh và người chăm sóc nên được hướng dẫn, kiểm tra và điều chỉnh kỹ thuật thường xuyên. Bởi vì trong điều trị hen, hiệu quả không chỉ đến từ loại thuốc, mà còn từ cách dùng thuốc.
Để lại SỐ ĐIỆN THOẠI , chúng tôi sẽ gọi điện tư vấn riêng cho bạn